Tourism koté in sit istòrik: Labitasyon Laura
Ora Nouvèl-Òléan dan parwas Sin-Jak, vou kapab trouvé Labitasyon Laura obòr lalvé-la. In Labitasyon kréyol ki konsèrv in listwa ki konèkt dê jénérasyon, zetni, é lakiltir pou renn listwa aksèsib pou in gran piblik.
Jou Jòrdi té parlé avèk Joseph Dunn, rèsponsab pou marketing, rèlasyon piblik, é komminikasyon. Engajé dépi 30 nan koté Laura, li té wa tou lévolisyon ki té rivé pendan dê zanné. Labitasyon wa moun ki sòr tou partou, souven anmin par listwa é ki olé konné plis apré lèsklavaj dan léta. Dapré Dunn, sit istòrik-la trouv 70% a sô vizitè dan marshé domèstik-la avèk 30% ki devyin dayœr. Frankoparl, yé kompt aproshan 25% vizitè, ki çé enkòr plis pasé dòt sit istòrik afòrs yé kapab swiv in tour en fransé.
Pou majorité-la, yé vizit Laura avèk in lidé avèglé par in listwa tipik, éyou lidentité kréyol pa konsidéré dan listwa mérikin. Dunn déklar, “Yé ka trouvé ça difisil imajiné moun ki té konsidéré zamérikin kom dê zétranjé ou ki té pa parlé nanglé.” In traka Dunn splik toush osi moun lalwizyan afòrs yê rèlasyon avèk listwa-çila çé fòrmé par in sistèm lédjikasyon ki té souven raté rékonné é souchin listwa lokal-la. In réalité amplifiyé par déklin-la a nô langaj fransé é kréyol dan kominoté-la. Pou Dunn, listwa-çila pa kapab dèt konté san kasé listwa mérikin tipik-la. Li di, “Fo don bokou parlé dan tèrm yé ka kompren é répété moun dan Lalwizyan çé té pa dê zamérikin.”
Résenmen, Dunn é lékip koté Labitasyon Laura té jouté in nouvo tour ki toush listwa a 9 nonm ki té travayé dan labitasyon kom zèsklav ki batayé kont larmé konfédéré pendan lagè konfédéré. Nonm kom Édouard Gros ki té éné é èlvé dan labitasyon é té jwènn lunyon-la. Lavizit çé fé endéyòr avèk dê panno ki splik yê lavi, lorijinn, travay yé té fé, komen yé rivé jwènn larmé, yê sèrvis militè, é yê lavi apré lagè. Pou lékip, çé té nésésè pou konté yê listwa endéyòr paske “yé té pa pèrmi alé” endan lamézon. Dapré Dunn, yê listwa reprézent “rézistens é rézilyens,” in sentimen li swèt transmèt koté vizitè amizi yé plonj dan listwa zaventir nonm-çiyé ki toun pou rékonstri yê lavi é viv avèk yê famiy.
Alòrs ki nouvo tour-çila jout in nòt dimensyon pou kompren myé listwa konsèrvé, Dunn é sô lékip sèy mété dan limyè listwa lingwistik ki té fòrmé lavi é kominoté a moun-çiyé. Labitasyon Laura ofri dê lavizit en fransé é nanglé pou pèrmèt moun partou apren é toushé in pli gran piblik. Lá, labitasyon çé pa kont lidé ofri dê tour en kréyol, mé Dunn konfès “çé in ta lojistik” é Laura engaj pa asé kréyoloparl pou réalizé in tèl shalenj. Toudminm, y’ap promoté litilizasyon langaj lalwizyan dan lékonomi lokal. Malgré Lalwizyan konsèrv in lyin avèk sô léritaj, linfrastrikti pou nouri é souchin in lafòrs travayan franko-kréyoloparl pòkò dévlopé. Dunn di nou, “Zinivèrsité-yé çé toujou konsentré sir lalitérati ou lafilozofi é pa sir le fransé kom langaj di dévlopmen ékonomik é dòt par, zentrepriz-yé çé tèlmen anglo-sentrik yé pa kapab vwa zavantaj di bilingism é trilingism… Nou gin enkòr boku travay pou fé pou sensibilizé moun.”
Dan tou, sit kiltiryèl-yé kom Labitasyon Laura rès impòrtan pou kominoté lokal é intèrnasyonal ki shèrsh kompren Lalwizyan pli fon. Malgré yê limpòrtans, sit kom Laura çé impakté par tou ça ki riv dan lapolitik. Afòrs ogmentasyon-la a lavi, Laura té ja wa in déklin a vizitè domèstik akòz koutans gazolinn é lagroséri té ogmenté. In tendans négativ ki té amplifiyé par bès a vizitè intèrnasyonal pendan dèrnyé zanné kozé par yê pœr dèt réfizé koté frontiyè-la.
Pourtan, pou Dunn é lékip koté Labitasyon Laura, yê misyon çé klèr: kontinwé partajé listwa é kréyé in lèspas éyou vizitè kapab konèkté é rékonné komplèksité-la ki té prézen dan in labitasyon kréyol. Yé invit tou ki olé apren pou swiv in tour pou tendé pou moun-yé ki té konstrwi kominoté ki yé pèl Lavashéri. Yé ouvri tou lê jou, vizité yê plas latwal pou rézervé in lavizit. Laura Plantation | Experience Louisiana's Creole Heritage Site
